Van chặn lửa hút khói trong quy trình an toàn phòng cháy chữa cháy chủ động
08/08/2025
Lượt xem: 124
Trong mọi công trình, quy trình an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) phải được triển khai và tuân thủ nghiêm ngặt nhằm đảm bảo an toàn cho người và tài sản. Tuy nhiên, trách nhiệm của quản lý tòa nhà không chỉ dừng ở việc nắm rõ các quy định, mà còn phải chủ động thực hiện kiểm tra, bảo dưỡng và khắc phục sự cố đúng thời hạn. Sự chậm trễ trong công tác kiểm tra hoặc sửa chữa có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, thậm chí là thảm họa không thể lường trước.
Các hạng mục an toàn PCCC thường bao gồm: cửa chống cháy, van chặn lửa hút khói (fire and smoke dampers), kiểm tra trên trần, hệ thống bịt kín chống cháy… Mỗi hạng mục đều có tiêu chuẩn và yêu cầu riêng, đòi hỏi người quản lý phải phối hợp chặt chẽ để đáp ứng các thời hạn do cơ quan chức năng quy định. Đặc biệt, với những thiết bị như van chặn lửa hút khói, bất kỳ dấu hiệu bất thường nào được phát hiện cần phải được xử lý ngay lập tức, bởi không ai biết khi nào một tình huống hỏa hoạn có thể xảy ra.
Trong giải pháp PCCC hiện đại, PGTECH tự hào là nhà phân phối chính thức tại Việt Nam các dòng động cơ điều khiển van gió chặn lửa hút khói của Belimo – Thụy Sỹ. Sản phẩm Belimo được thiết kế tối ưu cho khả năng đóng/mở chính xác, độ bền cao và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế, góp phần đảm bảo an toàn chủ động cho các công trình từ dân dụng đến công nghiệp.
Cửa chống cháy – Tuyến phòng thủ đầu tiên trước đám cháy
Cửa chống cháy là một trong những thành phần quan trọng trong hệ thống an toàn PCCC. Nếu nắm rõ các tiêu chí kiểm tra, bạn hoàn toàn có thể phát hiện các dấu hiệu hư hỏng của cửa chống cháy ngay trong quá trình vận hành thường ngày.
Một số vấn đề thường gặp dễ nhận thấy như: tem nhãn bị mất hoặc bị sơn phủ, cửa không tự đóng kín hoặc đóng quá chậm, cửa bị chèn mở và không thể đóng lại đúng cách. Những lỗi này cần được báo ngay cho quản lý tòa nhà để sửa chữa kịp thời, đảm bảo cửa chống cháy luôn ở trạng thái sẵn sàng hoạt động khi có sự cố.
Hiệp hội Phòng cháy Quốc gia Hoa Kỳ (NFPA) yêu cầu cửa chống cháy phải được kiểm tra ít nhất 1 lần/năm, tuân thủ tiêu chuẩn NFPA 80 – Fire Door Inspection Guidelines với 13 hạng mục chính:
- Nhãn hiệu (label) phải rõ ràng và dễ đọc.
- Không có lỗ hổng hoặc vết nứt trên bề mặt cửa hoặc khung.
- Kính, khung kính và đệm kính phải nguyên vẹn, lắp chắc chắn.
- Cửa, khung, bản lề, phụ kiện và ngưỡng cửa kim loại phải chắc chắn, thẳng hàng và không hư hại.
- Không thiếu hoặc gãy bất kỳ bộ phận nào.
- Khoảng hở cửa không vượt quá giới hạn quy định tại điều 4.8.4 và 6.3.1.7.
- Cơ cấu tự đóng hoạt động tốt; cửa chính phải đóng kín khi mở hoàn toàn và thả ra.
- Nếu có bộ điều phối, cánh cửa phụ phải đóng trước cửa chính.
- Cơ cấu khóa giữ cửa chặt khi đóng.
- Không có phụ kiện bổ sung gây cản trở vận hành.
- Không có sửa đổi hiện trường làm mất hiệu lực nhãn chứng nhận.
- Gioăng, đệm chống khói và bảo vệ mép cửa phải còn nguyên và đúng vị trí.
- Biển báo gắn trên cửa phải đúng quy định tại điều 4.1.4.
Van chặn lửa hút khói (Fire and Smoke Dampers)
Khác với cửa chống cháy, các van chặn lửa hút khói thường nằm sâu trong hệ thống ống gió nên khó có thể phát hiện hư hỏng trong quá trình vận hành hằng ngày. Thực tế, hầu hết các lỗi của van chỉ được phát hiện khi tiến hành kiểm tra định kỳ, do đó việc tuân thủ đúng thời hạn kiểm tra và bảo dưỡng là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn cho toàn bộ tòa nhà.
Van chặn lửa hút khói có cấu tạo phức tạp và nhiều chủng loại khác nhau, vì vậy cần được kiểm tra, bảo dưỡng bởi các kỹ thuật viên có chuyên môn nhằm đảm bảo khả năng vận hành đúng tiêu chuẩn khi xảy ra sự cố cháy.
Theo NFPA 80 và NFPA 105 (được dẫn chiếu trong International Fire Code), chu kỳ kiểm tra như sau:
- Tòa nhà không thuộc lĩnh vực y tế: Kiểm tra định kỳ mỗi 4 năm.
- Bệnh viện, cơ sở y tế: Kiểm tra định kỳ mỗi 6 năm.
Quy định chi tiết:
- Fire Damper – NFPA 80, Mục 19.4: Mỗi van phải được kiểm tra và thử nghiệm 1 năm sau khi lắp đặt. Sau đó, kiểm tra định kỳ 4 năm/lần (hoặc 6 năm/lần đối với bệnh viện).
- Smoke Damper – NFPA 105, Mục 6.5: Mỗi van phải được kiểm tra và thử nghiệm 1 năm sau khi lắp đặt. Sau đó, kiểm tra định kỳ 4 năm/lần (hoặc 6 năm/lần đối với bệnh viện).
Kiểm tra trên trần
Khu vực phía trên trần thường bị bỏ quên trong các kế hoạch bảo trì, nhưng đây lại là một hạng mục quan trọng và cần được đưa vào kế hoạch an toàn phòng cháy của tòa nhà. Trong quá trình kiểm tra, các kỹ thuật viên sẽ tập trung vào hệ thống dây điện, hộp nối điện (junction box) và các vị trí xuyên tường (wall penetrations).
Do tòa nhà thường xuyên trải qua các hoạt động cải tạo hoặc bảo trì định kỳ, vị trí của các thiết bị và đường dây trên trần có thể bị thay đổi, làm gia tăng nguy cơ mất an toàn. Vì vậy, các quản lý cơ sở nên chủ động kiểm tra định kỳ những khu vực vừa được thi công để đảm bảo mọi thứ đã được lắp đặt và bố trí đúng chuẩn. Biện pháp chủ động này có thể giúp ngăn chặn nguy cơ cháy điện ngay từ sớm.
Do hầu hết các khu vực trên trần đều khó tiếp cận và giám sát, việc thuê các đơn vị chuyên môn thực hiện kiểm tra sẽ đảm bảo độ chính xác và an toàn. Hoạt động kiểm tra trên trần thường được AHJ (Authority Having Jurisdiction – Cơ quan có thẩm quyền) giám sát chặt chẽ, vì vậy cần đảm bảo tuân thủ đúng thời hạn để đáp ứng yêu cầu pháp lý và tiêu chuẩn an toàn.
Bịt kín chống cháy (Firestopping)
Firestopping là quy trình khôi phục khả năng chịu lửa của một vách ngăn khi xuất hiện khe hở, lỗ khoan hoặc khoảng trống. Những khoảng trống này làm suy giảm tính toàn vẹn của cấu kiện chống cháy, tạo điều kiện cho lửa hút và khói lan sang các khu vực khác.
Việc bịt kín chống cháy giúp ngăn cháy và khói lan truyền, duy trì khả năng ngăn cách các khu vực, giữ đám cháy và khói trong phạm vi ban đầu, tạo thêm thời gian để người bên trong kịp sơ tán an toàn. Khi kiểm tra cơ sở, bạn nên quan sát các vách ngăn chống cháy để phát hiện và xử lý ngay các khe hở hoặc lỗ cần được bịt kín. Đây là một trong những hạng mục then chốt để đảm bảo an toàn khi xảy ra hỏa hoạn.
Theo Tiêu chuẩn International Fire Code (IFC) 2021, các vách ngăn chống cháy cần được bảo trì định kỳ. Nếu tường bị hư hỏng, thay đổi kết cấu, khoan cắt hoặc bị xuyên thủng, phải tiến hành sửa chữa đúng phương pháp. Mọi vị trí xuyên thủng cần được xử lý bằng vật liệu và kỹ thuật đã được phê duyệt, có khả năng chống lại sự lan truyền của khói và lửa.
Kết luận
Tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình an toàn phòng cháy chữa cháy và bảo trì định kỳ là yếu tố sống còn để bảo vệ tính mạng con người và tài sản. Các hạng mục như kiểm tra khu vực trên trần, bảo dưỡng cửa chống cháy, van ngăn khói, và bịt kín khe hở trên vách ngăn chống cháy đều cần được thực hiện đúng tiêu chuẩn và đúng hạn theo yêu cầu của cơ quan chức năng.
Trong đó, hệ thống van ngăn khói/cháy đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc ngăn lửa và khói lan rộng qua các khu vực của tòa nhà. Việc sử dụng động cơ điều khiển van gió Belimo Smoke/Fire Damper Actuators – với độ tin cậy cao, khả năng vận hành chính xác và chứng nhận theo tiêu chuẩn quốc tế – sẽ giúp đảm bảo các van luôn hoạt động trơn tru khi xảy ra sự cố. Đây là giải pháp công nghệ đã được nhiều công trình cao tầng, bệnh viện, trung tâm thương mại tại Việt Nam và trên thế giới tin dùng.
PGTECH, nhà phân phối chính hãng Belimo Thụy Sỹ tại Việt Nam, cam kết mang đến cho khách hàng những sản phẩm đạt tiêu chuẩn UL, EN và ISO, cùng dịch vụ tư vấn – hỗ trợ kỹ thuật chuyên nghiệp, giúp các tòa nhà luôn duy trì trạng thái sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống khẩn cấp.
PGTECH GROUP LIMITED - Nhà phân phối các thiết bị, sản phẩm công nghiệp uy tín hàng đầu tại Việt Nam và các nước trong Khu Vực
Copyright © - Bản quyền bài viết thuộc về PGTech Việt Nam
Ban Biên Tập Tin Tức: PGTECH
Kỹ Sư: Quốc Tuyển
PGTECH GROUP LIMITED
VPGD: Tầng 3, Tòa Nhà C14-CT1, Bắc Hà, Bộ Công An, phố Tố Hữu, Phường Đại Mỗ, Thành Phố Hà Nội.
Địa Chỉ: PGTECH GROUP LIMITED số 12, Ngõ 28, Đường Tây Hồ, Phường Tây Hồ, TP. Hà Nội, Việt Nam.
Điện Thoại: 024-730235 88 - Hotline: 0962 875 986
Fax: 024-730235 89
Email: info@pgtech.com.vn sales@pgtech.com.vn
Website: www.pgtech.com.vn



