PARATECH/FESCO sẽ tham gia Secutech+ Vietnam 2026 tại Hà Nội từ ngày 09–12/09/2026, với gian hàng A515 – Korea Pavilion, giới thiệu các giải pháp sprinkler và thiết bị PCCC theo tiêu chuẩn quốc tế.

Đây là dịp để khách hàng, tư vấn và nhà thầu trực tiếp tìm hiểu các dòng sprinkler, van PCCC và thiết bị Fire Protection, đồng thời trao đổi về yêu cầu kỹ thuật và giải pháp cho các dự án.

📌 Thông tin sự kiện: Secutech+ Vietnam 2026
📅 Thời gian: 09–12/09/2026
📍 Địa điểm: Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô – ICE Hanoi
🎯 Gian hàng: A515 – Korea Pavilion

PGTECH trân trọng chào đón Quý Khách hàng và Quý Đối tác tới tham quan, kết nối và tìm hiểu các giải pháp PCCC của PARATECH/FESCO tại triển lãm.

Vì sao hệ Heating & Chilled Water hiện đại dễ bị xâm nhập khí? Nguyên nhân và giải pháp

08/09/2026

Trong các hệ thống Heating & Chilled Water hiện đại, hiệu suất năng lượng được cải thiện nhờ nhiệt độ vận hành thấp hơn, đường ống nhẹ hơn và các thiết bị ngày càng chính xác. Tuy nhiên, những thay đổi này cũng tạo ra một vấn đề cần được quan tâm sớm hơn: không khí và khí hòa tan có thể xâm nhập, tồn tại lâu hơn trong nước hệ thống và gây ảnh hưởng đến thiết bị.

PGTECH trong quá trình cung cấp các giải pháp HVAC Hydronic nhận thấy chất lượng nước là một yếu tố có liên quan trực tiếp đến độ ổn định và tuổi thọ của hệ thống. Vì vậy, thay vì chỉ xử lý khi đã xuất hiện ăn mòn, cặn magnetite hoặc suy giảm hiệu suất, việc kiểm soát khí và chất lượng nước ngay từ giai đoạn lắp đặt có ý nghĩa quan trọng hơn.

Bài viết dưới đây phân tích ba yếu tố khiến hệ Heating & Chilled Water hiện đại dễ bị xâm nhập khí, những tác động có thể xảy ra trong quá trình vận hành và các giải pháp Air Separation và Degassing được sử dụng để kiểm soát vấn đề này.

Giới thiệu Giải pháp điều khiển thủy lực Flamco tối ưu hiệu quả cho hệ Chiller của Data Center

1. Vì sao hệ Heating & Chilled Water hiện đại dễ bị xâm nhập khí?

Các hệ thống Heating & Chilled Water truyền thống thường sử dụng đường ống thép thành dày, nhiệt độ cấp cao hơn và mạch thủy lực tương đối đơn giản. Những hệ thống này không đạt hiệu suất năng lượng như các thiết kế hiện đại, nhưng các vấn đề liên quan đến chất lượng nước ít phổ biến hơn.

Ngày nay, nhiều hệ thống chuyển sang sử dụng đường ống nhựa để giảm trọng lượng, chi phí và đơn giản hóa quá trình lắp đặt. Đồng thời, nhiệt độ vận hành cũng có xu hướng thấp hơn. Bên cạnh đó là sự xuất hiện của các thiết bị hiện đại như bơm, cảm biến và heat exchanger có độ nhạy cao hơn đối với chất bẩn và các sản phẩm ăn mòn.

Như vậy, hiệu suất của hệ thống đã được cải thiện đáng kể, nhưng yêu cầu về kiểm soát chất lượng nước cũng trở nên quan trọng hơn.

Trong đó, sự xâm nhập của không khí (air ingress) là một trong những yếu tố cần được chú ý. Không khí có thể đi vào hệ thống từ nhiều nguồn khác nhau và tồn tại dưới cả dạng bong bóng lẫn khí hòa tan trong nước. Khi oxy tiếp xúc với vật liệu kim loại, quá trình ăn mòn có thể bắt đầu, tạo ra gỉ và magnetite.

Nguồn gốc của vấn đề có thể được nhìn rõ hơn qua ba yếu tố chính.

2. Ba yếu tố khiến hệ thống hiện đại dễ bị xâm nhập khí

2.1. Đường ống hiện đại có thể cho không khí khuếch tán vào hệ thống

Một trong những thay đổi lớn của hệ Heating & Chilled Water hiện đại là việc sử dụng đường ống nhựa thay cho đường ống kim loại thành dày truyền thống.

Ưu điểm của ống nhựa là trọng lượng nhẹ, dễ vận chuyển và lắp đặt, đồng thời hỗ trợ tối ưu chi phí triển khai. Tuy nhiên, polymer có đặc tính thấm khí (air permeable). Theo thời gian, không khí có thể khuếch tán qua thành ống và liên tục đi vào bên trong hệ thống.

Điều này tạo ra một điểm khác biệt quan trọng giữa hệ thống cũ và hệ thống hiện đại: ngay cả khi hệ thống đã được nạp đầy nước và hoạt động bình thường, quá trình đưa khí vào hệ thống vẫn có thể tiếp diễn.

Do đó, việc chỉ xả khí tại một vài vị trí trong giai đoạn commissioning không đồng nghĩa với việc hệ thống sẽ hoàn toàn không còn khí trong suốt vòng đời vận hành.

2.2. Không khí vốn đã tồn tại trong hệ thống ngay từ khi lắp đặt

Air ingress không chỉ đến từ đường ống.

Trước khi được nạp nước, toàn bộ hệ thống thực tế đang chứa đầy không khí. Trong quá trình fill nạp nước và commissioning, các túi khí hay bong bóng khí (air pocket) có thể vẫn nằm lại tại những vị trí như đoạn cong của đường ống, điểm cao hoặc những khu vực có hình học thủy lực bất lợi.

Bên cạnh đó, nước cấp mới và nước make-up luôn chứa một lượng oxy hòa tan nhất định. Trong quá trình vận hành, những yếu tố như rò rỉ nhỏ, dao động áp suất hoặc điều kiện áp suất không phù hợp cũng có thể tạo thêm cơ hội để oxy xâm nhập vào hệ thống.

Vì vậy, về mặt thực tế, việc loại bỏ hoàn toàn không khí khỏi một hệ Heating & Chilled Water là rất khó nếu chỉ dựa vào quy trình nạp nước và xả khí ban đầu.

Đây cũng là lý do tại sao xử lý chất lượng nước không nên được xem là một thao tác một lần tại thời điểm commissioning. Hệ thống cần một phương pháp kiểm soát phù hợp trong quá trình vận hành.

2.3. Nhiệt độ vận hành thấp khiến khí dễ tồn tại dưới dạng hòa tan

Nhiệt độ thấp là một trong những đặc điểm quan trọng của các hệ thống Heating hiện đại.

Trong nhiều hệ thống hiện nay, nhiệt độ nước cấp (flow temperature) có thể duy trì dưới 40°C, thấp hơn đáng kể so với nhiều hệ thống Heating truyền thống. Nhiệt độ thấp giúp cải thiện hiệu suất năng lượng, nhưng đồng thời tạo ra một rủi ro liên quan đến khí hòa tan.

Theo nguyên lý được mô tả bởi Henry’s law, khí có xu hướng hòa tan dễ hơn trong nước ở nhiệt độ thấp. Điều đó có nghĩa là trong điều kiện vận hành hiện đại, một lượng khí lớn hơn có thể tiếp tục tồn tại trong nước ở dạng hòa tan thay vì tách ra thành vi bọt khí/ bọt khí siêu nhỏ (microbubble) để được loại bỏ.

Đây là điểm đặc biệt quan trọng: hệ thống có thể vẫn chứa lượng khí đáng kể ngay cả khi không quan sát thấy các bong bóng lớn bằng mắt thường.

Nói cách khác, một hệ thống hoạt động ở nhiệt độ thấp và không được xử lý chất lượng nước phù hợp có thể mang theo lượng oxy hòa tan và khí hòa tan trong nước lâu hơn.

3. Vì sao xâm nhập khí lại gây ảnh hưởng đến hệ thống?

Khi oxy xâm nhập vào nước hệ thống và tiếp xúc với các vật liệu chứa sắt, quá trình ăn mòn (corrosion) có thể xảy ra.

Từ quá trình oxy hóa này, gỉ sét và cặn magnetite có thể hình thành rồi lưu thông trong mạch nước. Theo thời gian, các chất rắn này có thể tích tụ tại những thành phần nhạy cảm của hệ thống như van, bơm và heat exchanger.

Hệ quả không chỉ nằm ở vấn đề ăn mòn vật liệu.

Giảm khả năng truyền nhiệt

Các bọt khí lớn và bọt khí nhỏ có thể làm gián đoạn quá trình truyền nhiệt trong hệ thống. Khi dòng nước không còn ở trạng thái thủy lực tối ưu, hiệu quả trao đổi nhiệt có thể suy giảm.

Đối với Chilled Water hoặc Heating Water, điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đáp ứng tải của hệ thống.

Tăng tiếng ồn và ảnh hưởng đến vận hành

Không khí trong đường ống có thể gây ra tiếng ồn trong quá trình lưu thông, đặc biệt tại các điểm mà dòng nước chứa nhiều bọt khí hoặc bị biến đổi điều kiện dòng chảy.

Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự ổn định của hệ thống mà còn có thể là dấu hiệu cho thấy chất lượng nước hoặc tình trạng khí trong hệ thống cần được kiểm tra.

Hình thành gỉ và magnetite

Đây là một trong những rủi ro đáng chú ý nhất đối với hệ thống thủy lực Hydronic.

Corrosion tạo ra các sản phẩm ăn mòn, trong đó có cặn magnetite. Các hạt này có thể di chuyển theo dòng nước và tích tụ tại các thiết bị, dẫn đến van bị tắc, bơm bị ảnh hưởng và heat exchanger bị suy giảm khả năng làm việc.

Khi magnetite tích tụ ngày càng nhiều, vấn đề chất lượng nước có thể chuyển thành vấn đề cơ khí và vận hành.

Rút ngắn tuổi thọ thiết bị

Quá trình oxy hóa kéo dài đồng nghĩa với việc vật liệu tiếp tục bị tác động trong suốt thời gian vận hành.

Đối với boiler, heat pump, pump, heat exchanger và các thiết bị nhạy cảm khác, việc duy trì chất lượng nước không phù hợp có thể làm tăng tốc độ hao mòn và rút ngắn tuổi thọ.

Đây là lý do một hệ thống có vẻ vẫn đang hoạt động bình thường vẫn cần được quan tâm đến chất lượng nước. Những tổn thất ban đầu có thể diễn ra âm thầm trước khi trở thành sự cố rõ ràng.

Hình ảnh lắp đặt thực tế Lọc tách khí thông minh cho Trung tâm dữ liệu Vietinbank tại Hà Nội

4. Tách khí chủ động: kiểm soát khí phù hợp với điều kiện hệ thống

Có nhiều phương pháp loại bỏ không khí khỏi hệ Heating & Chilled Water. Tuy nhiên, hiệu quả của từng phương pháp phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của hệ thống.

Một trong những cách tiếp cận được Flamco/Aalberts nhắc đến là double-thrust approach – hiệu ứng lực đẩy kép. Phương pháp này cho phép tách khí mà không cần các bộ phận như chổi hoặc cánh gây cản trở dòng chảy, qua đó hỗ trợ duy trì điều kiện dòng chảy phù hợp và hạn chế tổn thất áp suất.

Double-thrust effect hoạt động như thế nào?

Nguyên lý có thể hình dung qua một chu trình liên tục gồm nhiều bước.

Thứ nhất, tách một phần dòng nước. Một phần nước chứa khí được dẫn khỏi dòng chính vào phần tử tách khí chuyên dụng.
Thứ hai, giảm vận tốc dòng chảy. Khi vận tốc giảm trong vùng tách, các khí hòa tan có điều kiện hình thành vi bọt khí. Các vi bọt khí này nổi lên và được đưa ra khỏi hệ thống.
Thứ ba, đưa nước đã khử khí trở lại mạch chính. Phần nước đã được degas được đưa trở lại upstream.
Thứ tư, dịch chuyển các microbubble còn lại. Nước được tái đưa vào dòng chính tiếp tục tác động lên lượng microbubble còn sót lại, đưa chúng về thành ống và quay trở lại vùng separator.
Cuối cùng, quá trình tiếp tục lặp lại. Chu trình này tạo thành cơ chế tự củng cố, cho phép loại bỏ cả những microbubble nhỏ với mức tổn thất áp suất rất thấp.

Điểm quan trọng của cách tiếp cận này là không chỉ xử lý những bong bóng lớn có thể nhìn thấy, mà hướng tới việc kiểm soát cả những dạng khí nhỏ và khí hòa tan trong nước.

5. Ba nhóm giải pháp xử lý chất lượng nước

Hệ Heating & Chilled Water có cấu trúc, thể tích nước, nhiệt độ vận hành và điều kiện áp suất khác nhau. Vì vậy, giải pháp kiểm soát chất lượng nước cần được lựa chọn dựa trên đặc điểm thực tế của từng lắp đặt.

Trong hệ sinh thái giải pháp Hydronic của Flamco/Aalberts, các thiết bị xử lý nước liên quan đến khí và chất bẩn có thể được chia thành ba nhóm chính.

Air & Dirt Separator

Các dòng XStream và Smart được thiết kế để tách khí và giữ lại các hạt rắn trong nước hệ thống.

Nhóm thiết bị này phù hợp với bài toán kiểm soát đồng thời air và dirt, giúp hạn chế các chất bẩn tiếp tục lưu thông trong mạch Hydronic.

*Lọc tách cặn, tách khí Xstream cho hệ thống Bơm nhiệt Heat Pump và Chiller*

Sideflow Clean

Sideflow Clean sử dụng nguyên lý lọc partial-flow để xử lý một phần dòng nước thay vì toàn bộ lưu lượng chính.

Thiết bị sử dụng túi lọc (filter bags) và lọc từ tính (magnetic filtration) để giữ lại cặn bẩn và magnetite. Cách tiếp cận này đặc biệt phù hợp khi nước hệ thống đã chứa các sản phẩm ăn mòn và cần giảm lượng cặn tiếp tục tuần hoàn.

Degasser

Không phải toàn bộ khí trong hệ thống đều tồn tại dưới dạng bong bóng có thể nhìn thấy. Một phần có thể tồn tại dưới dạng oxy và ni-tơ hòa tan.

Đây là nhóm vấn đề mà các thiết bị VacuStream và Vacumat Eco G4 Remote hướng đến, bằng phương pháp vacuum degassing để loại bỏ khí hòa tan khỏi nước hệ thống.

*Hình ảnh giải pháp Tách khí chân không ENA Flamco tại dự án Viettel Networks*

6. Air Separation hay Degassing: lựa chọn phụ thuộc vào tình trạng hệ thống

Không có một phương pháp duy nhất phù hợp cho mọi hệ Heating & Chilled Water.

Một hệ thống có thể chủ yếu gặp vấn đề về bọt khí, trong khi hệ thống khác đã phát triển lượng cặn magnetite đáng kể. Một số hệ thống lại cần xử lý phần khí đã hòa tan trong nước.

Vì vậy, lựa chọn giữa Air & Dirt Separation, Sideflow Filtration và Vacuum Degassing cần dựa trên loại lắp đặt, điều kiện vận hành và tình trạng thực tế của hệ thống nước.

Các chỉ số như pH, conductivity cùng những thông số chất lượng nước khác có thể được sử dụng để đánh giá điều kiện hiện tại và xác định phương án xử lý phù hợp hơn.

Điều này đặc biệt quan trọng khi hệ thống đã vận hành trong thời gian dài hoặc bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu như suy giảm hiệu suất, cặn bẩn, ăn mòn hoặc yêu cầu bảo trì tăng lên.

7. Vì sao nên xử lý chất lượng nước ngay từ khi lắp đặt?

Một trong những thông điệp quan trọng nhất của giải pháp này là không nên đợi đến khi hệ thống gặp sự cố mới bắt đầu quan tâm đến chất lượng nước.

Ngay từ giai đoạn lắp đặt và commissioning, hệ thống đã có thể chứa không khí trong đường ống, nước mới có oxy hòa tan và các điều kiện vận hành có thể tiếp tục tạo cơ hội cho khí xâm nhập.

Xử lý chất lượng nước từ đầu giúp giảm nguy cơ để oxy thúc đẩy corrosion, đồng thời kiểm soát quá trình hình thành rust và magnetite trước khi chúng tích tụ đủ để ảnh hưởng đến thiết bị.

Cách tiếp cận chủ động này cũng phù hợp với những hệ thống hiện đại sử dụng heat pump, nơi nhiệt độ vận hành thấp là một phần của chiến lược nâng cao hiệu suất năng lượng.

Nói cách khác, hệ thống mới vẫn có thể tiềm ẩn các rủi ro liên quan đến không khí và chất lượng nước ngay từ những giai đoạn đầu vận hành. Ngược lại, Day 1 chính là thời điểm phù hợp để kiểm soát những rủi ro có thể ảnh hưởng đến hiệu suất và tuổi thọ trong những năm vận hành tiếp theo.

8. PGTECH và giải pháp kiểm soát chất lượng nước cho HVAC Hydronic

Đối với các hệ HVAC Hydronic, PGTECH tiếp cận vấn đề chất lượng nước theo hướng kiểm soát từ sớm thay vì chỉ xử lý sự cố sau khi hệ thống đã phát sinh vấn đề.

Tùy vào cấu hình và tình trạng thực tế, giải pháp có thể tập trung vào Air Separation, Dirt Separation hoặc Vacuum Degassing. Việc lựa chọn đúng phương pháp giúp hệ thống kiểm soát tốt hơn lượng khí, chất bẩn và các sản phẩm ăn mòn trong nước.

Với vai trò cung cấp các giải pháp và thiết bị Hydronic cho công trình, PGTECH có thể đồng hành cùng chủ đầu tư, đơn vị tư vấn MEP và nhà thầu trong quá trình xem xét các vấn đề liên quan đến chất lượng nước, từ giai đoạn thiết kế đến lắp đặt và vận hành.

Mục tiêu không chỉ là loại bỏ không khí ra khỏi hệ thống, mà là góp phần duy trì một điều kiện vận hành ổn định hơn cho toàn bộ mạch Heating & Chilled Water.

Kết luận

Hiệu suất năng lượng cao hơn đang làm thay đổi cách các hệ Heating & Chilled Water được thiết kế và vận hành. Tuy nhiên, đường ống nhựa dễ thấm khí, không khí tồn tại ngay từ quá trình lắp đặt và nhiệt độ vận hành thấp khiến khí có thể tiếp tục tồn tại trong nước lâu hơn.

Khi oxy không được kiểm soát, corrosion có thể dẫn đến rust và magnetite sludge, ảnh hưởng đến khả năng truyền nhiệt, bơm, van, heat exchanger và tuổi thọ thiết bị. Vì vậy, kiểm soát chất lượng nước không nên chỉ được xem là một biện pháp xử lý sự cố mà cần trở thành một phần của chiến lược vận hành hệ thống ngay từ đầu.

Thông qua các giải pháp Air & Dirt Separation, Sideflow Filtration và Vacuum Degassing, việc kiểm soát khí và chất bẩn có thể được thực hiện phù hợp hơn với từng điều kiện lắp đặt thực tế. Với PGTECH, đây cũng là một phần quan trọng trong việc tiếp cận giải pháp HVAC Hydronic theo hướng ổn định, hiệu quả và bảo vệ hệ thống trong dài hạn.

PGTECH GROUP LIMITED - Nhà phân phối các thiết bị, sản phẩm công nghiệp uy tín hàng đầu tại Việt Nam và các nước trong Khu Vực

Ban Biên Tập Tin Tức: PGTECH

Kỹ sư: Hữu Quỳnh

PGTECH GROUP LIMITED

Địa Chỉ: Tầng 3, Toà Nhà Bắc Hà C14-CT1 phố Tố Hữu, phường Đại Mỗ, thành phố Hà Nội, Việt Nam.